De aardbei

De aardbei, ook wel de zomerkoning genoemd, komt oorspronkelijk uit Afrika. De aardbei is van oorsprong een bosvrucht die wel eetbaar was, maar erg klein. Deze bosvrucht is doorgeteeld naar een grotere eetbare vrucht, de aardbei zoals wij hem kennen. Er zijn twee soorten aardbeien;
1. de doordrager; De doordrager bloeit van juni tot ongeveer eind oktober.
2. de juni bloeier; De juni bloeier bloeit ongeveer 4 weken in de maand juni.

70% van de aardbeien komen uit Brabant en Limburg. De aardbei valt onder de categorie Zachtfruit. De aardbeien groeien op velden of akkers. Je hebt dus geen boomgaarden vol met aardbeien, zoals voor het Hardfruit (appels en peren) het geval is.

Er zijn verschillende technieken mogelijk voor de aardbeienteelt. Aardbeien kunnen namelijk worden geteeld in:

1. Glazenkassen:
Een kas is een glazen gebouw om bloemen, groenten of fruit te kweken onder gunstige, gecontroleerde omstandigheden. Door aardbeien in glazen kassen te telen kan de teler ervoor zorgen dat de aardbeien of heel vroeg of juist heel laat rijp zijn. Met heel vroeg bedoelen we de maanden maart tot en met juni en met heel laat worden de maanden oktober tot december bedoeld.

2. Tunnels:
Een plastic tunnel of folie tunnel is een kunststoffen broeikas voor de teelt van onder andere aardbeien en frambozen. Naast plastic tunnels zijn er ook plastic kassen. Ook zijn er kleine tunnels voor onder andere de teelt van aardbeien, die over het gewas gespannen worden en waarbij voor de oogst het plastic tijdelijk verwijderd wordt. Het plastic zorgt ervoor dat het onkruid minder kans krijgt om te groeien en de vruchten worden beschermd tegen vocht en vuil. De aardbeien die in tunnels worden geteeld kunnen in mei, juni, september en oktober geplukt worden. Dit is iets vroeger dan wanneer de aardbeien in de natuur worden geteeld. Ook is het telen in tunnels een stuk goedkoper dan in glazenkassen.

3. Stellingen:
Bij het gebruik van stellingen worden de aardbeien op een bijzondere manier geteeld, namelijk niet op de grond, maar in de lucht! Voor deze stellingen plaatst de teler een aantal palen in de grond met daar overheen een goot. In deze goot worden zakken of bakken met aardbeienplanten gelegd. De aardbeienplanten staan op stellingen, zodat;
- het plukken makkelijker gaat, want je hoeft niet op je knieën te gaan zitten.
- de aardbeien mooi blijven, ze hangen in de zon en blijven schoner.

4. Normale buitenteelt, in de natuur:
Bij het telen van aardbeien in de natuur groeit de aardbei in de volle grond. Er wordt strooi tussen de natuuraardbeien gelegd om deze te beschermen tegen zand en vuil. Er is echter een groot gevaar bij deze werkwijze: het weer. Zonder bescherming, zoals een tunnel of kas, is de kans op beschadiging door regen en hagel zeer groot.

5. In substraat:
Wat is substraat eigenlijk? Hieronder vallen alle soorten voedingsbodems, zoals kasgrond of potgrond, voor plantaardige organismen, zoals bijvoorbeeld aardbeien. Het substraat wordt in emmers, bakken of plastic zakken geleverd. In de emmers of zakken zijn gaatjes gemaakt waar de aardbeienplantjes in worden gezet om te groeien.

De groei
Een aardbeienplant geeft ranken met nieuwe stekjes eraan. Deze ranken worden afgeknipt en de kleine stekjes worden in augustus op een apart veld gezet. Deze stekjes groeien uit tot mooie plantjes met bloemetjes. Uit deze bloemetjes groeit de aardbei. De aardbei is eerst groen, dan wordt hij wit en als de aardbei helemaal rijp is, is deze mooi rood van kleur. Het duurt ongeveer 8 weken tot een aardbeienplant heerlijke rijpe aardbeien geeft.

Een gedeelte van de stekjes wordt vanaf augustus opgeslagen in de koelcel waar de temperatuur 1º onder nul is. Zo staat het groeiproces van de plant stil. Uit verschillende proeven is gebleken dat aardbeiplanten betere vruchten geven als ze ongeveer twee weken in een koelcel geplaatst worden. Men kan zo tevens op ieder moment de benodigde portie planten uit de koelcel halen en planten. Men laat de plantjes eerst zo traag mogelijk terug ontdooien. Dit kan 3 tot 4 dagen duren. Doordat niet alle aardbeienplanten tegelijk geplant worden zijn er dus het hele jaar door aardbeien verkrijgbaar.

Aardbeien die in de buitenlucht worden geteeld (natuuraardbeien) krijgen op de natuurlijke manier water. Als dit te weinig water is voor de aardbeienplant maakt de teler gebruik van beregening. Het beregenen gebeurt door middel van sproeiers. Wanneer de aardbeien in een kas of tunnel staan wordt er water gegeven via druppelslangen. Deze slangen geven een aantal druppels water aan de aardbeienplant. Deze druppels bestaan niet alleen uit water, maar ook uit voeding voor de aardbeienplant.

Na een paar weken groeien ontstaan er bloemetjes in de aardbeiplant. Dit betekent dat het tijd is om de bijen, hommels en andere insecten in de kas te zetten. Deze insecten nemen namelijk deel aan het bestuivingproces. Ze zorgen niet voor de daadwerkelijke bestuiving, want de aardbei is een zelfbestuiver en doet dit dus zelf. De insecten zorgen er juist voor dat de aardbei een mooie ronde vorm krijgt. Zonder de hulp van de insecten krijg je misvormde en kleine aardbeien.

De pluk
En dan maar hopen op een goede oogst. Die oogst gebeurt volledig met de hand om de tere vruchten niet te beschadigen. Daardoor neemt de oogst verschrikkelijk veel tijd in beslag. Elk aardbeibed moet immers meerdere keren geoogst worden, want niet alle aardbeien zijn op hetzelfde moment rijp. Na het plukken van de aardbeien worden deze gesorteerd en in verschillende doosjes verpakt. Het grootste deel van de aardbeien wordt verkocht via de veiling om van daaruit in de supermarkten en groente- en fruitspeciaalzaken terecht te komen.